تبلیغات
چـــادر خـــاکـی

چـــادر خـــاکـی
*** زینب عفیفه ای است که در راه عفتش .... عباس می دهد،نخ معجر نمی دهد ***
قالب وبلاگ
نوای وبلاگ
پخش زنده حرم
نظر سنجی
مطالب این وبلاگ را چقدر موثر ارزیابی می کنید؟





اسماعیل ِ من


رضا پیشتر زانکه بر خر مراد سوار شود، مورچه سواری همی کرد و قاپ بسیاری را دزدید و چنان عابدنمایی کرد که مپرس؛  "عابدا، زاهدا، مسلمانا" و جماعتی  ساده لوح برایش شعار سر دادند:                                                

اگر در کربلا قزاق بودی

حسین بی یاور و تنها نبود

لیک پس از آنکه به مشروطه اش رسید که همانا سلطنت مطلقه بود، در وصفش چنین می سرودند:

اگر در کربلا قزاق بودی

چادر را از سر زینب ربودی

و این بدان سبب بود که می خواست از دنیا، خاصه فرنگ عقب نماند به جهت پیشرفت آن بلاد در صناعات و اختراعات و اکتشافات، پس همزمان با اختراع هواپیمای جت در ینگه دنیا او نیز کشف حجاب فرمود. ( برگزیده ای از متن تذکرۃ السلاطین – نشریه نامه بهارستان )                

   

قدرت یافتن رضاخان در سال 1305 که با طرح کودتای سوم اسفند 1299 و با حمایت و هدایت انگلیسی ها صورت گرفت، افکار تجدد مآبانه و غرب گرایانه ای را بر کشور مسلط کرد. در نتیجه در راستای همین افکار بود که یکی از پلیدترین توطئه های دشمنان اسلام در تاریخ معاصر یعنی توطئه ی کشف حجاب، رقم خورد.                                                                      

کشف حجاب های مسری، ویروسی که استعمار ناقلش بود

دو ماه از روی کار آمدن پهلوی ها نمی گذشت که نخستین گام های نهضت نوسازی رضاخانی برداشته شد. اولین اقدام، نمایش « تمدن نسوان » بود، تئاتری که درصدد عادی سازی کشف حجاب و تحریک زنان به بی حجابی به اجرا در آمد. اولین اعتراض ها از حنجره ی علما بیرون آمد؛ آیت الله مدرس، آیت الله فیروزآبادی و چند تن دیگر، خواستار جلوگیری از اجرای نمایش شدند. بر خلاف علما، واکنش روشنفکران تا انتهای این بازی چیزی جز تعریف و تمجید نبود.                                                                                                                                                    

اتحاد لباس

در اولین مرحله کشف حجاب و سیاست نوسازی فرهنگی، پوشاک مردان مورد توجه قرار گرفت. در ششم دی ماه 1307، مجلس شورای ملی قانونی را تصویب کرد که بر اساس آن، تمام ایرانیان ذکور به جز روحانیون ملزم به پوشیدن لباس متحدالشکل فرنگی شدند.                                                                                                                                  

بی حجابی در حرم حضرت معصومه

پیش از ممنوع شدن عمومی حجاب، نمایان ترین اقدام رضاشاه، حادثه ی نوروز 1307 بود که در آن زنان و فرزندان رضاشاه بدون حجاب به صحن مقدس حرم حضرت معصومه (ع) وارد شدند. شیخ محمد تقی بافقی، روحانی مبارز قمی، تلاش نمود با تذکری شفاهی، از درگیری احتمالی جلوگیری کند؛ اما نه تنها پیام مصلحانه ی وی مؤثر واقع نشد بلکه خانواده شاه به نشانه ی اعتراض محل را ترک گفته و موضوع را تلفنی به شاه گزارش دادند. رضاشاه پس از دریافت خبر، فوراً به قم برگشت، با چکمه وارد حرم شد و شخصاً شیخ بافقی را مورد ضرب و شتم قرار داد.        

سوغات آنکارا

ظاهراً پیش دستی کشورهای همسایه ایران، در کشف حجاب، شاه را برای اجرای چنین عملی جسورتر کرده بود. قول مهدی قلی خان هدایت، نویسنده عصر پهلوی، واقع بینانه ترین قول می نماید که: « کشف حجاب، سوغات آنکاراست ».                                                                                                                                     

در سال 1313 رضا شاه عازم ترکیه شد و با مشاهده ی تغییراتی که رژیم لائیک ترکیه به رهبری مصطفی کمال آتاتورک در جهت غربی کردن جامعه ی مسلمان ترکیه اجرا کرده بود، به شدت تحت تأثیر بی حجابی زنان آن جا قرار گرفت و به میزان به اصطلاح عقب ماندگی ایرانیان نسبت به ترک ها پی برد.                                                 

 پس از بازگشت از آنجا با تمام قوا وارد عمل شد. بهمن همان سال در افتتاح دانشگاه تهران، دختران را تشویق کرد که بدون حجاب به تحصیل مشغول شوند.                                                                                                                                        

درباریان رضا شاه، از جمله عبدالحسین تیمورتاش (مشاور شاه و شخص دوم مملکت)، ذکاءالملک فروغی (وزیرالوزرای وقت) و علی اصغر حکمت (وزیر معارف وقت و فراماسونر معروف)، از مشوقان اصلی شاه در قضیه ی کشف حجاب بودند.



کلاهی که به زور سر ملت رفت

رضا شاه قصد داشت اعلام رسمی کشف حجاب را به نوروز 1315 موکول کند اما عواملی چند در تسریع آن مؤثر بود.

پیش از بلندتر شدن زمزمه های کشف حجاب؛ در اول فروردین 1314، دستوری مبنی بر تغییر کلاه لگنی به کلاه فرنگی (شاپو) همراه با آداب استعمال آن، که تقلیدی کورکورانه از آداب ظاهری فرهنگ غرب بود، بر سردر اماکن عمومی و ادارات دولتی نصب گردید. دولت فروغی، دستوری در این باره صادر کرد. مردم که میلی به این تغییر اجباری نداشتند و اشتیاقی از خود نشان نداده و اقدامی نکردند؛ اما اعمال فشار موجب اجرای این دستور شد.     

اتفاق دیگری در همان ایام، چهره ای جدید از ماجرا نمایان ساخت، جشن مدرسه شاهپور در میدان جلالیه شیراز.  

در پایان مراسم، عده ای دختر جوان روی سن ظاهر شده و در هنگام سرود خواندن حجاب از سر برگرفته، به پایکوبی مشغول شدند. فردای آن روز سید حسام الدین فالی، روحانی مجتهد و مبارز شیرازی، بر منبر رفت و رفتار دیروز رژیم را محکوم کرد. اما دستگیری و تبعید او موجب شد این فریاد اعتراض هم خفه شود.                            

عاشورای ثالث

اقدامات رضاخان در این جهت، واکنش و مخالفت های زیادی از سوی مردم به رهبری روحانیت را باعث شد که از جمله مهم ترین آنها می توان به سرکوب قیام مسجد گوهر شاد و کشتار مردم مظلوم اشاره کرد.                       

این قیام با تحصن آیت الله سید حسین قمی در تیر ماه 1314 آغاز شد و با کشته شدن صدها نفر در 19 تیر 1314 در حرم امام رضا (ع) به پایان رسید. سید محمد علی شوشتری در کتاب «خاطرات سیاسی» ، تعداد کشته شدگان را بالغ بر 1360 نفر بیان کرد. محمد حسن هروی در کتاب «حدیقه الرضویه» تعداد مقتولین را در جایی 1000 نفر و در جایی دیگر 850 نفر ذکر می کند.                                                                                                                          

تمدن به سبک رضاخان

پس از حادثه ی مسجد گوهرشاد، فضای ملتهب و وحشت زایی از مشهد به سایر نقاط کشور تسری یافت و حرکت هایی که در حال شکل گیری بود و می توانست مانعی جدی بر سر راه کشف حجاب باشد، به فعلیت نرسیده رو به خاموشی نهاد. شاه و اطرافیان نیز با استفاده از موقعیت به دست آمده برنامه ی رسمی کردن کشف حجاب را به 17 دی 1314 موکول کردند.                                                                                                                                      

17 دی، در روز جشن فارغ التحصیلی دانشسرای مقدماتی، شاه، ملکه تاج الملوک و دخترانش شمس و اشرف در حالی که شکل و شمایلی فرنگی داشتند وارد صحن دانشسرا شدند تا نقطه ی پایانی باشند بر مخالفت های مردمی و نقطه ی آغازی برای دستیابی به آمال رضاخان. از آن روز، عناصر شاه مأموریت یافتند چادر از سر زنان و دختران ملت بکشند و با هر وسیله ای ایشان را متمدن سازند. شاید ذکر این جمله از مهدی قلی خان هدایت خالی از لطف نباشد، آن جا که راه و رسم رضاخانی را کنایه وار به سخره می گیرد: « 17 دی؛ روز ورود به صحنه ی تمدن است، مملکت را آوازه ی تمدن و ترقی گرفته، مسرورم که می بینم خانم ها در نتیجه ی معرفت، به وضعیت خود آشنایی یافته اند. نصف قوای مملکت بیکار بود و به حساب نمی آمد. اینک داخل جماعت شده است. آنان که مشغول خانه داری بودند به عرصه ی ولنگاری هم قدم نهادند ... ».                                                         

 

منابع:

نشریه فرهنگی تحلیلی راه / شماره 44

www.irdc.ir

www.tebyan.net

www.rasekhoon.net

 




برچسب ها: حجاب، زن، 17 دی، کشف حجاب،
[ شنبه 17 دی 1390 ] [ 12:39 ب.ظ ] [ ]
.: Weblog Themes By WeblogSkin :.
درباره وبلاگ


آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :


Check Google Page Rank
ایران رمان